Küresel sıcaklıklar zaten 1.5°C’lik ısınmayı aşmış ve bu on yılın ilerleyen dönemlerinde 2°C’yi geçebilir, dünyada ilk kez yürütülen bir çalışmaya göre. Deniz süngeri iskeletlerinde bulunan sıcaklık kayıtlarına dayanan endişe verici bulgular, küresel iklim değişikliğinin daha önce düşünülenden çok daha ileri gittiğini öne sürüyor.
İnsan kaynaklı sera gazı emisyonları küresel ısınmayı tetikliyor. Isınmanın boyutu hakkında doğru bilgi edinmek hayati önem taşır, çünkü bu bize yakın gelecekte aşırı hava olaylarının daha olası olup olmadığını anlamamıza ve dünyanın emisyonları azaltma konusunda ilerleme kaydedip kaydetmediğini anlamamıza yardımcı olur.
Bugüne kadar, üst okyanus ısınmasının tahminleri genellikle deniz yüzeyi sıcaklık kayıtlarına dayanmaktadır, ancak bunlar yaklaşık 180 yıl öncesine kadar dayanmaktadır. Bunun yerine, Doğu Karayiplerinden uzun ömürlü deniz süngerlerinin iskeletlerinde korunan 300 yıllık kayıtları inceledik. Özellikle, organizmanın ömrü boyunca deniz suyu sıcaklıklarındaki değişimleri yansıtan “stronsiyum” adı verilen bir kimyasalın iskeletlerindeki miktarındaki değişiklikleri inceledik.
Sanayi öncesi dönemden bu yana ortalama küresel sıcaklık artışını 1.5°C’nin altında tutmak, 2015 Paris iklim anlaşmasının bir hedefidir. Nature Climate Change’de yayımlanan araştırmamız, bu fırsatın artık geçmiş olabileceğini öne sürüyor. Dünya aslında sanayi öncesi dönemden bu yana en az 1.7°C’lik bir ısınmaya ulaşmış olabilir – derinlemesine endişe verici bir keşif.
Denizlerdeki ısının ölçümü
Küresel ısınma, Dünya’nın ikliminde büyük değişikliklere neden olmaktadır. Bunun son örneği, Güney Avrupa, Çin ve Kuzey Amerika’nın büyük bir bölümünde görülen eşi benzeri görülmemiş sıcak dalgaları sırasında belirginleşti.
Okyanuşlar Dünya’nın yüzeyinin %70’ten fazlasını kaplar ve büyük miktarda ısı ve karbon dioksit emerler. Küresel yüzey sıcaklıkları geleneksel olarak deniz yüzeyindeki suyun sıcaklığının ortalaması ve kara yüzeyinin hemen üzerindeki hava sıcaklığının ortalamasıyla hesaplanır.
Ancak okyanuslar için tarihsel sıcaklık kayıtları yetersizdir. Deniz sıcaklıklarının en erken kayıtları, gemiler tarafından toplanan su örneklerine bir termometre yerleştirilerek elde edilmiştir. Sistematik kayıtlar sadece 1850’lerden itibaren mevcuttur ve o da sınırlı kapsamdadır. Bu daha önceki veri eksikliği nedeniyle, İklim Değişikliği Hükümetlerarası Paneli, ön-sanayi dönemini 1850 ile 1900 arası olarak tanımlamıştır.
Ancak en azından 1800’lerin başından bu yana insanlar önemli miktarda karbon dioksiti atmosfere pompalamaktadır. Bu nedenle, ısınmanın ölçüldüğü temel dönem, ideal olarak 1700’lerin ortalarından veya daha öncesinden tanımlanmalıdır.
Dahası, 1800’lerin başında olağanüstü büyük volkanik patlamalar meydana geldi ve bu, büyük ölçekte küresel soğumaya neden oldu. Bu, kararlı temel deniz sıcaklıklarını doğru bir şekilde yeniden oluşturmayı daha zor hale getiriyor.
Ancak, geçmiş yüzyıllarda okyanus sıcaklıklarını hassas bir şekilde ölçmenin bir yolu var mıydı? Var, adı “sklerosünger termometresi”.
Özel bir sünger üzerinde çalışma
Sklerosüngerler, karbonat iskeleti üreten sert mercanlara benzeyen bir deniz süngerleri grubudur. Ancak, çok daha yavaş bir hızda büyürler ve birçok yüz yıl yaşayabilirler.
İskeletler, stronsiyum ve kalsiyum dahil olmak üzere bir dizi kimyasal element içerir. Bu iki elementin oranı sıcak ve soğuk dönemlerde değişir. Bu, sklerosüngerlerin deniz sıcaklıklarının ayrıntılı bir günlüğünü sağlayabileceği anlamına gelir, sadece 0.1°C çözünürlüğe kadar.
Ceratoporella nicholsoni adlı sünger türünü inceledik. Doğu Karayiplerinde bulunurlar, burada üst okyanus sıcaklıklarının doğal değişkenliği düşüktür ve bu da iklim değişikliğinin etkilerini ayırt etmeyi kolaylaştırır. Okyanus karışık tabakası olarak bilinen bir okyanus bölgesindeki sıcaklıkları incelemek istedik. Bu, ısı değişiminin atmosfer ile okyanusun iç kısmı arasında gerçekleştiği okyanusun üst kısmıdır.
300 yıl öncesine kadar giden sıcaklıkları inceledik ve ön-sanayi dönemini belirleyen mevcut zaman diliminin doğru olup olmadığını görmek için. Peki, ne bulduk?
Sünger kayıtları, 1700 ile 1790 ve 1840 ile 1860 arasında neredeyse sabit sıcaklıklar gösterdi (ortada volkanik soğuma nedeniyle bir boşluk vardır). Okyanus sıcaklıklarında bir artışın, orta 1860’lardan itibaren başladığını ve orta 1870’lerden itibaren kesin olarak görüldüğünü bulduk. Bu, ön-sanayi döneminin yıllarının 1700 ile 1860 arasında tanımlanması gerektiğini önermektedir.
Bu bulguların sonuçları derindir.
Bu küresel ısınma için ne anlama geliyor?
Bu yeni temel alınarak, küresel ısınmanın çok farklı bir resmi ortaya çıkıyor. İnsan kaynaklı okyanus ısınmasının, IPCC tarafından önceki varsayımlardan en az birkaç on yıl önce başladığını gösteriyor.
Uzun vadeli iklim değişiklikleri genellikle 1961 ile 1990 arasındaki 30 yıllık ortalama ısınmaya göre ölçülür, ayrıca daha yakın on yıllardaki ısınma da dikkate alınır.
Bulgularımız, yeniden tanımladığımız ön-sanayi döneminin sona ermesi ile yukarıda belirtilen 30 yıllık ortalama arasındaki aralıkta, okyanus ve kara yüzeyi sıcaklıklarının 0.9°C arttığını gösteriyor. Bu, IPCC’nin ön-sanayi dönemi için geleneksel zaman çerçevesini kullanarak tahmin ettiği 0.4°C’lik ısınmadan çok daha fazladır.
Buna ek olarak, 1990’dan son yıllara kadar olan ortalama 0.8°C’lik küresel ısınma eklendiğinde, Dünya’nın sanayi öncesi dönemden bu yana ortalama en az 1.7°C ısındığı ortaya çıkıyor. Bu, Paris Anlaşması’nın 1.5°C hedefini geçtiğimizi öne sürüyor.
Ayrıca, anlaşmanın baskın amacının, ortalama küresel ısınmayı 2°C’nin altında tutmak olduğu, artık 2020’lerin sonuna gelindiğinde muhtemelen beklenenden neredeyse iki on yıl önce aşılacağı çok olasıdır.
Çalışmamız ayrıca başka bir endişe verici bulgu üretti. Son yüzyılın sonlarından bu yana, karada hava sıcaklıkları, yüzey okyanuslarına göre neredeyse iki kat daha hızlı artmış ve şimdi ön-sanayi dönemi seviyelerinin 2°C üzerinde. Bu, Kuzey Kutup Dairesi’nin kalıcı donmasında belgelenmiş gerileme ve dünya genelinde sıcak dalgalarının, orman yangınlarının ve kuraklığın artan sıklığıyla uyumludur.
Şimdi harekete geçmeliyiz
Revize edilmiş tahminlerimiz, iklim değişikliğinin düşündüğümüzden daha ileri bir aşamada olduğunu gösteriyor. Bu büyük bir endişe kaynağıdır.
Görünüşe göre insanlık, küresel ısınmayı 1.5°C’ye sınırlamak için şansını kaçırmış ve ısınmayı 2°C’nin altında tutmak için çok zorlu bir görevi önünde bulunuyor. Bu, küresel emisyonları 2030’a kadar yarıya indirme konusundaki acil ihtiyacı vurgular.
Haber Makale:
Professor, The University of Western Australia
