Türkiye Haber Portalı & Gülbin Vardar’la Biz Bize Özel Programı’na konuk olan Psikiyatrist Prof. Dr. Emin Önder, kurucusu olduğu PsikeArt dergisinin 100. sayı yolculuğunu, Türkiye’deki ruh sağlığına dair önemli değerlendirmelerini ve yeni projelerini anlattı.
İstanbul, Nişantaşı’ndaki ofisinde gerçekleşen söyleşide sunucu Gülbin Vardar’ın sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Emin Önder, PsikeArt’ın 16 yıllık serüveninden ve dünyada bir ilk olma özelliğini taşıyan bu özgün yayıncılık modelinden bahsetti.
“100 Sayılık Yolculuk Bir Gecede Olmadı”
PsikeArt’ın 100. sayıya ulaşmasının uzun soluklu bir emeğin ve okur desteğinin sonucu olduğunu vurgulayan Önder, “Bu, 2008 yıllarına uzanan, insanlara farkındalık kazandırmayı amaçlayan popüler bir dergi tasarlama fikriyle başlayan bir süreçti. Tematik bir dergi olması ve her sayıda derinlemesine işlenen bir konuyu ele alması, onu uzun ömürlü kılan ana etkendi” dedi. Önder, bu birikimin altında daha önce çıkardıkları bilimsel “3P Dergisi”nin deneyimlerinin de yattığını ifade etti.
En Çok İlgi Gören Konu: “Affetmek”
16 yıl boyunca tutku, kıskançlık, stigma, narsizm, intihar, kötülük ve cinsellik gibi onlarca hassas ve önemli konuyu ele aldıklarını belirten Önder, okurlardan en fazla ilgiyi gören sayının “Affetmek” olduğunu açıkladı. Önder, “Günlük yaşantımızda yaşadığımız kızgınlık ve öfke gibi duyguların uzun süreli olmasının önüne geçebilecek en önemli unsur, insanın affedici olabilmesidir. Affetmek, kişinin kendini rahatlatmasını ve hayata tutunmasını kolaylaştırır” şeklinde konuştu.
“PsikeArt, Dünyada Bir İlk”
Prof. Dr. Önder, PsikeArt’ı “psikoloji/psikiyatri ile sanatı birleştiren, tematik ve farkındalık odaklı” bir dergi olarak tanımlayarak, yurt dışındaki araştırmalarında benzer bir dergi modeliyle karşılaşmadığını, bu nedenle PsikeArt’ın Türkiye’de ve dünyada bir ilk olduğunu söyledi. Bu özgün modeli globalleştirme hedeflerini de açıklayan Önder, “Önümüzdeki yıl, Ocak ayından itibaren PsikeArt’ın İngilizce versiyonunu çıkararak dünyaya ulaşmaya çalışacağız” müjdesini verdi.
Yayıncılıkta Zorluklar ve Denge
PsikeArt’ın 16 yıllık yolculuğunda en büyük zorluğun ekonomik olduğunu, derginin hiçbir zaman reklam geliri olmadan sadece okur destekleriyle ayakta kalmaya çalıştığını belirten Önder, sansür gibi bir baskı ile hiç karşılaşmadıklarını, çünkü insana fayda sağlayan, siyaset ve politikanın dışında kalan bir yayın çizgisi benimsediklerini ifade etti.
Sanat ve Psikiyatri Arasındaki Dengeli Köprü
Sanatın özgürleştirici, psikiyatrinin ise sınırlayıcı olabileceği yönündeki bir soruya ise Önder, “İkisi de insana dair. Sanat, yaratıcılıkla insanı özgürleştirir. Psikiyatri ise ancak sağlıksız olan duygu ve davranışlarda sınırlayıcı olur; onun dışında insanın farkındalığını artırarak aslında onu özgürleştirir. PsikeArt, bu ikisi arasında bir köprü kuruyor” yanıtını verdi.
Psika Sinema ve Türk Sinemasına Bakış
Aynı çatı altındaki bir diğer yayınları Psika Sinema Dergisi’nden de bahseden Önder, sinemanın psikoloji, felsefe ve sosyoloji ile ilişkisini ele alarak, Türk sinemasının son dönemde karakter analizleri ve insan hallerini anlatan filmlerle bu temaları daha çok yansıtmaya başladığını ve bu gelişmeyi olumlu bulduğunu kaydetti.
“Ruh Sağlığı Artık Eskisi Kadar Tabu Değil”
Türkiye’de ruh sağlığının artık eskisi kadar tabu olmadığını düşündüğünü söyleyen Önder, “Stigmatize etme (damgalama) eskiden çok yaygındı. Ancak artık insanlar mutsuz hissettikçe bir arayışa giriyor, etiketlenmektense profesyonel yardım almaya daha açık hale geliyor. Nörobilimdeki gelişmeler de hastalıkların beyin kaynaklı olduğunu göstererek bu yanlış inanışları kırmaya yardımcı oluyor” değerlendirmesinde bulundu.
Gençlere Çağrı ve Yeni Projeler
Genç bir psikiyatrist veya sanatçıya tavsiyesinin “Bu alanda ne kadar çok farklılık olursa, insanların farkındalığı o kadar artar. Onlara destek olmak bizim görevimiz” şeklinde olduğunu belirten Önder, yakın dönem projelerini de şöyle açıkladı:
“Ekim ayından itibaren İzmir, Ankara ve İstanbul’da PsikArt’ın 100 sayılık serüvenini ve farklı konuları okurlarla yüz yüze paylaşacağımız etkinlikler düzenleyeceğiz.”
Programın tamamını Türkiye Haber Portalı ve Gülbin Vardar’la Biz Bize YouTube kanalından izleyebilirsiniz.
