TEMA Vakfı, Datassist’in katkıları ve Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Ezine Ziraat Odası iş birliğinde hayata geçirdiği “Zeytinlik Alanlarda Yeşil Gübreleme: Çanakkale Ezine Örneği Projesi”, iklim değişikliği ve kuraklığın zeytinlikler üzerindeki etkilerine karşı doğa temelli bir çözümü sahada uyguluyor.
Geçtiğimiz Ekim ayında Çanakkale’nin Ezine ilçesinde başlatılan proje kapsamında, zeytin bahçelerinde toprağı korumak ve sağlığını iyileştirmek amacıyla yeşil gübreleme uygulamaları hayata geçirildi. Bu uygulamalarla toprağın su tutma kapasitesinin artırılması ve bahçelerin kuraklığa daha dirençli hale getirilmesi hedefleniyor.
Toprağın gücü: Organik madde tonlarca su tutuyor
İklim değişikliği nedeniyle artan ve daha da şiddetli hale gelen kuraklıklar, tarımsal üretimi doğrudan tehdit ediyor. Azalan yağışlar karşısında kuru tarım yapılan yerlerde toprağın su depolama kapasitesinin artırılması hayati önem taşıyor.
Toprak organik maddesi ise bu noktada kritik bir rol üstleniyor; sünger gibi davranarak suyun toprakta tutulmasını sağlıyor, toprağın yapısını iyileştirerek biyolojik aktivitesini ve erozyona karşı direncini artırıyor.
Türkiye’de tarım topraklarının yüzde 99’unda organik madde oranı yüzde 3’ün altında bulunuyor. Oysa organik madde oranındaki her yüzde 1’lik artış, 1 dekar alanda yaklaşık 23 ton daha fazla suyun tutulabilmesi anlamına geliyor.
Yeşil gübreleme, doğanın kendi döngüsünü destekliyor
Projede uygulanan yeşil gübreleme yöntemi kapsamında yetiştirilen örtü bitkileri, köklerinde bulunan azot bağlayıcı bakteriler sayesinde havadaki serbest azotu toprağa kazandırıyor. Aynı zamanda toprağın derinliklerinden aldıkları besin maddeleriyle üst toprağın zenginleşmesine katkı sağlıyor.
Ezine’de yürütülen çalışmalarda, baklagil türü yem bitkisi olan fiğ, arpa ile karıştırılarak zeytinlik alanlara ekiliyor. Bu bitkiler çiçeklenme döneminde toprağa karıştırılarak organik madde miktarını artırıyor.
Bu yöntem yalnızca toprağı zenginleştirmekle kalmıyor; aynı zamanda hayvancılık için yem üretimine katkı sağlayarak bitkisel ve hayvansal üretim arasında döngüsel bir ilişki kurulmasını destekliyor.
Ezine’de örnek uygulama
Zeytin üretimi ve hayvancılığın birlikte yürütüldüğü Ezine ilçesinde uygulanan proje kapsamında,
7 farklı köyde toplam 60 dekar alanda örnek bahçeler oluşturuldu.
Yeşil gübreleme amaçlı tohum ekimleri yapılan zeytinliklerde düzenlenecek bahçe günleri ve beraberinde yapılacak çiftçi eğitimleri ile Ezine’de bu toprak dostu uygulamanın yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
“Toprak güçlenirse, üretim sürer; üretim sürerse yaşam devam eder”
Ezine’deki uygulama bahçelerini Datassist Kurucu Ortağı Ayşe Nazmiye Uça ile ziyaret eden TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, doğa temelli çözümlerin önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Toprağın sağlığını korumadan suyu, suyu korumadan da üretimi koruyamayız. İklim krizine karşı en güçlü çözümler, doğanın kendi döngüsünü temel alan uygulamalardır. Yeşil gübreleme de bu anlayışın sahadaki karşılığıdır. Kuraklıkla mücadelede en önemli gücümüz sağlıklı topraklardır. İlk olarak 2021 yılında Akhisar’da örnek uygulamalarına başladığımız projenin Ezine’de de yerel üreticilerle öncü sonuçlara ulaşacağına inanıyoruz. Unutmamalıyız ki, toprak güçlenirse, üretim sürer; üretim sürerse yaşam devam eder. Doğanın döngüsünü yeniden kurmak elimizde. Datassist, Çanakkale İl ve Ezine İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ile Ezine Ziraat Odası’na bu projedeki katkıları için tekrar çok teşekkür ederim.”
“Doğa temelli çözümler sahada karşılık buluyor”
Datassist Kurucu Ortağı Ayşe Nazmiye Uça da kamu, özel sektör ve kamu iş birliğinin doğa koruma ve sosyal sorumluluk çerçevesinde öncü örnek çalışmaları güçlendirdiğini belirterek “Bu proje, doğa temelli çözümlerin sahada somut karşılık bulabileceğini gösteren güçlü bir örnek. İş birlikleriyle büyüyen her adımın, sürdürülebilir tarım için kalıcı bir etki yaratacağına ve üreticilerle güçleneceğine inanıyoruz. Tarımda sürdürülebilirliği destekleyen uygulamaların yaygınlaşması için de bu tür projelerin çoğalması büyük önem taşıyor. Ezine’de atılan bu adımın başka bölgelere de ilham vermesini diliyoruz. Bu projeye katkı sağlamaktan gurur duyuyoruz.”
“Toprağın sağlığı kırsal kalkınmanın temelidir”
TEMA Vakfı Orman ve Kırsal Kalkınma Bölüm Başkanı Dr. Ferhat Taze ise projenin çiftçiler ve ekosistem açısından öneminin altını çizdi:
“Toprak sağlığını güçlendiren her uygulama, çiftçiye bereket olarak geri döner. Yeşil gübreleme toprağı erozyona karşı koruyan, toprak canlılığını ve organik madde miktarını yani sağlığını artıran hem de artan kuraklıklar karşı direnci artıran doğa temelli bir uygulamadır. TEMA Vakfı olarak tekrarlıyoruz; iklim krizine uyumlu tarım uygulamaları toprakla başlar ve bu artık bir tercih değil, zorunluluk. Hedefimiz bu doğa dostu uygulamaların yaygınlaşması ve çiftçilerimizin iklim krizinden daha az etkilenmeleri.” dedi.
Doğa temelli çözümlerle geleceğe uzanacak
Zeytinlik Alanlarda Yeşil Gübreleme: Çanakkale Ezine Örneği Projesi ile hem toprak sağlığının iyileştirilmesini hem de iklim krizine karşı çiftçilerin dayanıklılığının artırılmasını hedefliyor.
Yeşil gübreleme gibi doğa temelli uygulamaların yaygınlaşması, su varlıklarının korunması ve sürdürülebilir üretim açısından kritik önem taşıyor.
