Tekirdağ’da Nesli Tehlike Altındaki Kuşlar İçin Tarihi Adım: Şah Kartal ve Leylek Yavruları Bilimsel Takibe Alındı
Haber: Özge Zeki
Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Millî Parklar (DKMP) 1. Bölge Müdürlüğü ile Trakya Elektrik Dağıtım AŞ (TREDAŞ) işbirliğiyle hayata geçirilen “Şah Kartal ve Leylek Tür Eylem Planı” kapsamında bölgede benzersiz bir koruma projesi başlatıldı. Projenin ilk etabında 100 leylek ve 15 şah kartal yavrusu titizlikle halkalandı.
Bilim Dünyası İçin Kritik Veriler Toplanıyor
Halkalama çalışmalarıyla:
✔️ Kuşların göç rotaları ve konaklama alanları
✔️ Ortalama yaşam süreleri ve üreme başarıları
✔️ İnsan kaynaklı tehditler (elektrik çarpması, habitat kaybı vb.)
bilimsel olarak kayıt altına alınacak.
Projenin 5 yıllık hedefleri arasında:
🔹 500 leylek ve 100 şah kartalın halkalanması
🔹 15 şah kartal ve 5 leyleğe uydu vericili GPS takılması yer alıyor.
Leylek Dede Fikret Can’dan Çarpıcı Açıklamalar
20 yıldır leyleklerin korunması için mücadele eden ve “Leylek Dede” olarak tanınan Fikret Can, projenin sahne aldığı Tekirdağ’da önemli açıklamalar yaptı: “Türkiye’de Her Yıl On Binlerce Leylek Elektriğe Kurban Gidiyor”
"Leylekler için en büyük tehdit elektrik direkleri. Eskiden bacalara veya ağaçlara yuva yaparlardı, artık tek alternatifleri elektrik direkleri. Ancak bunlar ölüm tuzağına dönüşüyor. TREDAŞ'ın kurduğu özel platformlar (2 metre yükseklikte) bu açıdan çok değerli. Ama asıl çözüm, elektrik hatlarının yer altına alınması."“Türkiye, Leylek Popülasyonunda Avrupa’nın Çok Önünde”
"Polonya'da 52.000, İspanya'da 35.000 leylek çifti var. Resmi verilere göre Türkiye'de 35.000 çift olduğu söyleniyor ama gerçek sayı muhtemelen 65.000 civarında. Çünkü sistematik sayım yapılmıyor. Sadece Samsun Kızılırmak Deltası'nda 2.400 aktif yuva var!"“TREDAŞ’ın 1.000 Yuvası Başlangıç, Yeterli Değil”
"TREDAŞ şu ana kadar 1.000 güvenli yuva platformu kurdu. Bu takdir edilesi bir adım, ancak ihtiyaç çok daha fazla. 35.000 yuvadan bahsediyoruz. Diğer dağıtım şirketlerinin de bu projeyi örnek alması gerekiyor."“Leylekler Türkiye İçin Bir Turizm Fırsatı”
"Avrupa'da 50 milyon kuş gözlemcisi var. Leyleklerin göç rotaları doğru şekilde korunursa, Türkiye ekoturizmde ciddi bir potansiyel yakalayabilir. Örneğin, Samsun'daki leylek ormanları bile başlı başına bir çekim merkezi olabilir."
Projenin Somut Çıktıları
✅ Kuş Dostu Altyapı: TREDAŞ, Trakya genelinde elektrik direklerine özel yuva platformları monte ederek leylek ölümlerini %70 azalttı.
✅ Eğitim Seferberliği: Okullarda ve köylerde doğa koruma eğitimleri verilecek.
✅ Küresel Veri Ağı: Toplanan bilgiler, Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) gibi kuruluşlarla paylaşılacak.
Uzmanlar Uyarıyor: “Şah Kartallar Yok Olma Tehlikesinde”
DKMP ekipleri, şah kartalların Trakya’daki son üreme alanlarını korumak için acil önlemler aldıklarını belirtti. Türkiye’de 50 çiftten az kaldığı tahmin edilen şah kartallar için:
🔸 Yuvalama alanlarına özel koruma
🔸 Kaçak avcılığa karşı artırılmış denetimler
🔸 GPS takibiyle göç yollarının haritalanması planlanıyor.
Fikret Can’ın dediği gibi, “Bu proje bir başlangıç. Amacımız, tüm Türkiye’de kuşlar ve insanlar için güvenli bir gelecek inşa etmek.”
