Tiyatro dünyasında iki kadının cesur üretimi olarak dikkat çeken “Tiyatro Nari”, kurucuları Yansı Deniz Özçelik ve Seda Nuroğlu’nun omuz omuza verdiği bir dayanışma hikâyesiyle doğdu. Uzun yıllar birlikte oynayan, araya çocuklar ve hayatın zorlukları girse de hep “bir gün yapacağız” dedikleri bir hayali gerçekleştiren ikili, Kadıköy Flu’da Eylül Aşkın’ın konuğu oldu.
124. bölüm özel söyleşisinde, tiyatrolarını kurma sürecinden oyun yazarlığına, annelikten sahneye dönüşe kadar pek çok samimi konuyu ele aldılar. Yansı Deniz Özçelik, ilkokul yıllarında yazdığı oyunlarla başlayan tutkusunun Ankara Devlet Tiyatroları’nda izlediği oyunlarla perçinlendiğini anlatırken; Seda Nuroğlu ise 7-8 yaşında bir anket defterine “hayalindeki meslek” olarak oyunculuğu yazdığını, ancak asıl dönüm noktasının babasını kaybettikten sonra “sevdiğim işi yapmalıyım” diyerek geldiğini paylaştı. İkili, 10 yıl önce birlikte çalıştıkları bir özel tiyatrodan sonra arkadaşlıklarının daha da güçlendiğini, kopmaz bağlarla birbirlerine bağlandıklarını ve sonunda Tiyatro Nari’yi kurmaya karar verdiklerini belirtti.
Felsefeden Sahneye, Kadın Üretiminin İsmi: Nari
Tiyatrolarının ismini seçerken kadın üretimi, yaratım ve şiddetsiz üretim gibi kavramları merkeze alan ikili, Sanskritçe kökenli “Nari” kelimesinde karar kıldı. Seda Nuroğlu, ismin kendiliğinden geldiğini ve Hint felsefesinden kadın üretkenliğine kadar pek çok anlamı içinde barındırdığını söyledi. Oyun yazarlığına da felsefe lisans eğitiminin büyük katkı sağladığını belirten Nuroğlu, sorgulama biçimi, düşünme hızı ve “neyi neden yaşıyoruz” sorusuna getirdiği derinlik sayesinde oyun metnini yazabildiğini ifade etti. Yansı Deniz Özçelik ise aynı zamanda tiyatro alanında doktora yaparken, Seda’nın yazdığı “Şerefe Kadınlar” oyununu ilk okuduğunda her repliğin kendisini nasıl derinden etkilediğini anlattı: “Her satırda bunu sahneye bambaşka bir yere getireceğimizi hissettim.” Oyunun iki kişilik olarak tasarlanmasının, minimum ekipmanla sahnelenebilmesinin ve kadın hikâyelerini anlatma konusundaki samimiyetinin, bu oyunu ilk sıraya koymalarında belirleyici olduğunu ekledi.
Prova Sürecinde İki Kadın, Yönetmensiz ve Dış Gözsüz Bir Yolculuk
Tiyatro Nari’nin en dikkat çeken yönlerinden biri, kolektif üretim anlayışıyla hareket etmeleri. Ne bir yönetmenleri ne de teknik bir ekipleri olduğunu söyleyen ikili, dekoru, sahne tasarımını, kostüm ve aksesuarları birlikte yaptıklarını, hatta oyunun boyama işlerini bile kendilerinin üstlendiğini anlattı. Yansı Deniz Özçelik, “Biz provaları evde yaptık, hiç genel prova almadık. Seyircisiz çıkmak çok riskliydi ama kendimize güvendik” derken; Seda Nuroğlu, “İkimiz de birbirimizin yönetmeni olmak zorundaydık. Bazen ‘Ne kadar güzel oynuyorsun’ dediğimiz, bazen de eksikleri konuştuğumuz bir süreçti” diye konuştu. En büyük zorluklardan birinin dışarıdan bir gözün olmaması olduğunu kabul eden ikili, ilk oyundan sonra izleyicilerden ve arkadaşlarından gelen geri bildirimlerle oyunu sürekli geliştirdiklerini, hâlâ her temsilden önce yeni bir şeyler eklediklerini vurguladı. Bu yöntemi “oyun yazım sürecinin ve yönetim sürecinin asla bitmediği, sürekli taze kalan bir üretim biçimi” olarak tanımladılar.
Yedi Yıl Aradan Sonra “Evime Döndüm” Hissi
Seda Nuroğlu, tam yedi yıl aradan sonra sahneye dönmenin heyecanını ve korkusunu yüreğinde hissettiğini, Yansı’nın onu sürekli sakinleştirdiğini söyledi. “Yapabiliyor muyum? Unutursam doğaçlama yapabilir miyim?” gibi endişeler taşıdığını ancak perde açıldığında kendini bıraktığı yerden daha da rahat bir halde bulduğunu belirtti. Yansı Deniz Özçelik ise bu süreci “Evime geri döndüm” diyerek özetledi ve ekledi: “Sahnede ışıklar açılmadan önce karanlıkta durup ‘Buradan ayrılmayı hiç istemiyorum, hep burada olmama izin ver’ diye dua ettiğim anı hatırlıyorum.” İkili, aradan geçen yıllarda yaşanan her şeyin –annelik, kayıplar, ülkece sarsıntılar– oyunculuklarına yeni bir derinlik kattığına inanıyor. “Sahne dışında geçen her an boşa gitmiyor, her deneyim birikiyor ve sizi başka bir oyuncuya dönüştürüyor” diyen Özçelik, Seda’nın da bu birikimlerle yeniden tanışmanın güzel bir buluşma olduğunu söyledi.
Feminizm Yanlış Anlaşılmasın: “Erkeklik Sistemi, Erkekler Değil”
“Şerefe Kadınlar”, 18+ yetişkinlere yönelik feminist bir oyun olarak tanıtılıyor. Ancak ikili, oyundaki feminizmin çok ince bir çizgide durduğunu ve yanlış anlaşılmaya müsait olduğunu düşünmüyor. Seda Nuroğlu, “Bizim anlattığımız şey erkek düşmanlığı değil, erkeklik sisteminin kadınları ve hatta erkekleri nasıl baskıladığı” diyerek oyunun ana temasını netleştirdi. Oyunda kadınların birbirine düşmesine neden olanın da bu sistem olduğunu, sonunda ise dayanışma ve farkındalıkla birbirlerine sarıldıklarını anlattı. En çok erkek izleyicilerden aldıkları olumlu geri bildirimlerin kendilerini şaşırttığını belirten Yansı Deniz Özçelik, “Erkekler ‘Biz de bu baskıyı yaşıyoruz’ dediler. Toksik erkekliğin onları da nasıl ezdiğini fark ettiler. Kendi annelerini, kız kardeşlerini, eşlerini gördüler” diye konuştu. Oyundan çıkan bir erkeğin “Ben bunu hiç böyle düşünmemiştim” demesinin bile onlar için büyük bir kazanç olduğunu söylediler.
Kadınlar Neden Hep İçine Atar?
Söyleşinin en çarpıcı anlarından birinde, Eylül Aşkın’ın “Kadınlar neden sürekli bir şeyleri içlerine atmak zorunda kalıyor?” sorusuna verilen cevap oldu. Seda Nuroğlu, bunun kadınların tercihi olmadığını, tamamen öğretilmiş ve dayatılmış bir davranış kalıbı olduğunu söyledi. “Aynı evde büyüdüğüm erkek kardeşim her şeyi rahatça söylerken, benim susmam bekleniyordu. Görünmez kurallar var. Sonra o kuralları öyle benimsiyorsunuz ki artık siz de o kuralların ta kendisi oluyorsunuz” dedi. Yansı Deniz Özçelik ise son yıllarda kadın oyunlarının, kadın yazarların ve kadın yönetmenlerin çoğalmasının bir tesadüf olmadığını, kolektif bir bilinç yükselişi yaşandığını vurguladı. “Artık ‘Haydi bakalım, birbirimizin elinden tutuyor muyuz?’ diyoruz. Çünkü normalleştirilen, sıradanlaştırılan o kadar çok şey var ki: iş yerinde çayı hep kadının koyması, evdeki görünmez emek…” dedi. Sosyal medyanın da bu farkındalığın yayılmasında büyük rolü olduğunu, kadınların yalnız olmadığını görmelerinin çok kıymetli olduğunu ekledi.
“Bir Kadını Arayıp ‘Seni Seviyorum’ Desinler Yeter”
Tiyatro Nari’nin izleyiciden beklentisi oldukça duygusal ve insani. Yansı Deniz Özçelik, “Salondan çıkan birinin uzun süredir görüşmediği bir kadın arkadaşını arayıp ‘Seni seviyorum’ demesi, annesine sarılması, ‘Sen neler yaşadın, sana hiç sormamışım’ diyebilmesi bizi mutlu eder” dedi. Seda Nuroğlu ise oyunun herkesin hayatına dokunan, tanıdık bir hikâye olduğunu belirterek, “Uzayda geçmiyor, hepimizin mutfağında, oturma odasında geçiyor. O yüzden herkes kendinden bir şey buluyor. Küçücük bir ‘Aa, bu da böyleymiş’ farkındalığı yaratabilirsek ne mutlu” diye konuştu.
Gelecek Sezona Sürprizler Hazırlanıyor
Tiyatro Nari, bu sezon boyunca “Şerefe Kadınlar” ile sahne almaya devam edecek. Önümüzdeki temsiller: 15 Nisan’da Kom’da 20.30, 29 Nisan’da Bahar Festivali kapsamında KOT 1’de, 14 Mayıs’ta ise yine Kom’da 20.30’da. İkili, yeni sezon için birden fazla oyun hazırlığı içinde olduklarını, Seda Nuroğlu’nun yazdığı yeni metinlerin ve farklı konulara (örneğin LGBTİ+ temalarına) eğilen oyunların da yolda olduğunu müjdeledi. Yansı Deniz Özçelik, “Seda durmuyor, bir oyunun provası biter bitmez diğerine girecek halde. Ben onu biraz sakinleştiriyorum ama üretim devam ediyor” diyerek gülümsedi. Takipçilerine Instagram üzerinden “tiyatro nari” hesabını takip etmelerini öneren ikili, bilet ve yeni tarihlerle ilgili tüm duyuruları buradan yapacaklarını belirtti.
