Türkiye liderliğinde yürütülen ecosySTEM Projesi kapsamında, Türkiye, Yunanistan, Ukrayna ve Bulgaristan’dan çocukların geliştirdiği 12 çevre odaklı bilim ve teknoloji projesi, 7–8 Ekim 2026 tarihlerinde Yunanistan’ın İskeçe kentinde düzenlenen Uluslararası Bilim ve Çevre Festivali’nde sergilendi. İki gün süren etkinlik, yaklaşık 300 katılımcı ve ziyaretçiyi ağırladı.
Avrupa Birliği tarafından ortak finanse edilen Interreg NEXT Karadeniz Havzası Programı kapsamında, IDEA Universal liderliğinde yürütülen ecosySTEM Projesi’nin Uluslararası Bilim ve Çevre Festivali, Yunanistan’daki Democritus University of Thrace (DUTH) ev sahipliğinde gerçekleştirildi.
Türkiye’den Uluslararası Kalkınma ve Çevre Derneği – IDEA Universal, Yunanistan’dan DUTH, Ukrayna’dan UABSC ve Bulgaristan’dan IO-BAS ortaklığında yürütülen proje, 8–15 yaş grubundaki çocukların çevresel sürdürülebilirlik alanında bilimsel düşünme ve çözüm geliştirme becerilerini güçlendirmeyi amaçlıyor. Dört ülkede uygulanan altı E-STEM eğitim modülü, tasarım odaklı düşünme atölyeleri ve yerel festivallerin ardından seçilen 12 öğrenci projesi, İskeçe’de uluslararası katılımcılarla buluştu.
Türkiye’den çevre sorunlarına üç teknolojik çözüm
IDEA Universal tarafından Türkiye’de yürütülen çalışmalar sonucunda seçilen üç proje, çevresel risklerin izlenmesi ve su kaynaklarının korunmasına odaklandı.
Aybars Bekler, karbon kuantum noktaları teknolojisini kullanarak amonyak, toksik gazlar ve radyasyon gibi çevresel tehlikelerin tespitine yönelik bir sensör yaklaşımı geliştirdi. Semih Gümüşbuğa ve Mehmet Said Siga, kırsal su şebekelerindeki olası sorunların erken belirlenmesini amaçlayan, izleme cihazı ve dijital uygulamadan oluşan bir sistem tasarladı. Muhammed Kağan Özer, Efe Çilingir ve Mert Kerim Durusoy ise su tasarrufu bilincini geliştirmek amacıyla Scratch tabanlı, etkileşimli bir dijital oyun hazırladı.
Dört ülkeden 12 proje, ortak çevre sorunlarına farklı yaklaşımlar
Yunanistan’dan katılan öğrenciler, sensör ve robotik teknolojilerle çalışan akıllı sulama sistemi H.E.R.M.E.S., çevre dostu okul tasarımı EcoStem Explorers ve yenilenebilir enerji ile atık yönetimini bir araya getiren Sustainable Smart-City Model projelerini sundu.
Ukrayna ekibi, su ekosistemlerinin iyileştirilmesine yönelik yapay resif önerisi Lyman Reef Ball, bitki yetiştirme koşullarını sensörlerle izleyen EcoTerrAI ve atık lastiklerin yeniden değerlendirilmesini konu alan Waste Tyre Recycling Project çalışmalarını tanıttı.
Bulgaristan’dan öğrenciler ise kentsel biyolojik çeşitliliğin korunmasına odaklanan, yağmur suyu toplama özellikli kuş yuvası Home for Sparrows, sensör destekli Ptitsebot 2000 ve Smart Bird Feeder projelerini sergiledi.
Farklı gelişim aşamalarındaki bu çalışmalar, çocukların su yönetimi, biyolojik çeşitlilik, atıkların değerlendirilmesi ve sürdürülebilir yaşam alanları gibi ortak çevre sorunlarına bilim ve teknoloji aracılığıyla geliştirdikleri çözüm önerilerini ortaya koydu.
Karadeniz Havzası’nda sınır ötesi iş birliği
Su kirliliği, ekosistemlerin bozulması, biyolojik çeşitlilik kaybı ve iklim değişikliği, Karadeniz Havzası ülkelerinin ortak mücadele etmesini gerektiren çevresel sorunlar arasında yer alıyor. ecosySTEM Projesi, dört ülkeden eğitim kurumlarını ve çocukları bir araya getirerek bu sorunlara yönelik bilgi paylaşımını ve ortak öğrenmeyi destekliyor.
Festivalin ilk gününde yerel okullardan yaklaşık 80 öğrenci, ikinci gününde ise farklı okullardan 80 öğrenci etkinliği ziyaret etti. Proje ekipleri, eğitimciler ve diğer ziyaretçilerle birlikte toplam katılımın yaklaşık 300 kişiye ulaştığı tahmin ediliyor.
Festival öncesinde ecosySTEM Projesi, 30 Eylül 2026 tarihinde Bulgaristan’ın Burgaz kentinde düzenlenen Black Sea Project Awards 2026 kapsamında Best Project ödülüne layık görüldü. Bu başarı, Türkiye liderliğinde yürütülen uluslararası ortaklığın çevre eğitimi ve sınır ötesi iş birliği çalışmalarına önemli bir görünürlük kazandırdı.
2024 yılında başlayan ecosySTEM Projesi, çocukların çevresel sorunları yalnızca öğrenmelerini değil, araştırma, tasarım ve prototip geliştirme yoluyla çözüm süreçlerine katılmalarını hedefliyor. İskeçe’de sergilenen 12 proje, bu eğitim yaklaşımının somut çıktılarını uluslararası düzeyde görünür kıldı.
Proje hakkında: ecosySTEM (BSB00354), Avrupa Birliği tarafından ortak finanse edilen Interreg NEXT Black Sea Basin Programme 2021–2027 kapsamında, IDEA Universal liderliğinde Türkiye, Yunanistan, Ukrayna ve Bulgaristan ortaklığıyla yürütülmektedir.
Proje web sitesi: www.ecosystemhub.org
Bu yayının içeriğinden yalnızca IDEA Universal sorumludur ve içerik Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.
